Konu
DEHB ve sınav
Bu konuda yazdığım 8 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB'de sınav düzenlemeleri: Türkiye'de genel çerçeve
Türkiye'de sınav düzenlemeleri iki ayrı kanaldan yürüyor. Merkezi sınavlarda talepler ÖSYM'nin aday başvuru sistemi üzerinden, sağlık kurulu raporuna dayanarak iletiliyor ve hangi uygulamanın yapılacağı mevzuata göre belirleniyor. Üniversite içindeki vize, final ve ders düzenlemeleri içinse muhatabın kendi okulundaki engelli öğrenci birimi; bu birimlerin sınavlarda süre, mekan, materyal ve okuyucu sağlama görevi yönetmelikle tanımlanmış durumda. Koşullar ve ayrıntılar kılavuzdan kılavuza değiştiği için, kesin bilgiyi her zaman güncel kılavuzdan ve kendi kurumundan teyit etmen gerekiyor.
Yöntemler7 dkDEHB ve sınav sabahı: uyku, kahvaltı ve kaygı
Sınav kaygısını sınav sabahı yönetmeye çalışmak çoğu zaman geç kalmak oluyor; asıl iş son haftada ve son gecede yapılıyor. Uyku kaybının öğrenme ve akademik performansla olumsuz ilişkili olduğu iyi belgelenmiş durumda, bu yüzden son geceyi uykusuz geçirmek genelde kazandırdığından fazlasını götürüyor. Sınav kaygısı akademik başarı ölçüleriyle olumsuz ilişkili ve öz saygı bunun güçlü yordayıcılarından biri. Bedendeki uyarılmayı tehlike yerine hazırlık olarak yorumlamak ise denenmiş ve maliyeti neredeyse sıfır olan bir yaklaşım.
Yöntemler6 dkDikkat dağınıklığı ve ders çalışma: telefon, ev, kütüphane
Telefonu sessize almak yetmiyor, çünkü titreşen ya da sadece gelen bir bildirim bile dikkati bozuyor; telefona hiç dokunmasan da. Dikkat dağıtıcılarla mücadelede en güvenilir yol iradeyi güçlendirmek değil, uyaranı fiziksel olarak ortamdan çıkarmak. Bölünmüş bir çalışmaya geri dönmek dakikalar alıyor ve bu kaybı çalışırken fark etmiyorsun. Ev, kütüphane ve kafe arasında tek bir doğru yok; seçim, o an yaptığın işin türüne göre değişiyor. Ders sırasında dizüstü bilgisayarda ders dışı internet kullanımı ile sınav başarısı arasında ters bir ilişki bulunmuş durumda.
Yöntemler7 dkDEHB ve deneme sınavı: süreyi salonda yönetmek
DEHB'de sınavda süre yetmemesinin sebebi genelde yavaş okumak değil, geçen sürenin hissedilmemesi ve tek bir soruda farkında olmadan uzun süre kalmak. Zaman algısı araştırmaları DEHB'de süre tahmininin belirgin biçimde saptığını gösteriyor. Çözüm süreyi hissetmeye çalışmak değil, dışarıdan görünür kılmak: sınavı bölümlere ayırmak, her bölüm için saat işareti belirlemek ve takılınan soruyu bir kuralla terk etmek. Ek süre bir hak ama tek başına yetmeyebiliyor; süreyi nasıl kullanacağını önceden planlamamış biri için fazladan dakika, dağılmak için fazladan dakika demek.
Yöntemler7 dkDEHB'de konu tekrarı: öğrendiğini neden unutuyorsun
Öğrendiğini unutmak bir hafıza kusuru değil, tekrarın yanlış biçimde yapılmasının doğal sonucu. Notu yeniden okumak tanıdıklık hissi üretiyor ama hatırlamayı güçlendirmiyor; bilgiyi hafızadan çağırmak, yani kendini test etmek güçlendiriyor. Buna tekrarları zamana yaymak ve farklı konuları karıştırarak çalışmak ekleniyor. DEHB'de asıl zorluk yöntemi anlamak değil, üç gün sonra tekrar etmeyi hatırlamak; bu yüzden tekrar takvimini kafana değil bir sisteme bırakman gerekiyor.
Yöntemler7 dkDerse oturamamak: DEHB'de ilk beş dakika sorunu
DEHB'de en pahalı kayıp çalışma saatlerinde değil, çalışmaya başlayamadığın saatlerde oluyor. Başlamayı kolaylaştıran en güçlü yöntemlerden biri uygulama niyeti: niyeti soyut bir hedef yerine ne zaman, nerede ve nasıl sorusuna cevap veren bir eğer-o zaman cümlesine çevirmek. Buna bir de işi gülünç derecede küçültmek, ilk adımı fiziksel bir harekete bağlamak ve yanında biri varken çalışmak ekleniyor. Amaç motive olmayı beklemek değil, motivasyon gelmeden de başlatılabilen bir başlangıç tasarlamak.
Yöntemler6 dkDEHB'li öğrenci için ders çalışma programı nasıl kurulur
DEHB'de katı saat planları çöküyor, çünkü bu planlar iki şeyi varsayıyor: sürenin doğru tahmin edilebilmesi ve her günün aynı enerjiyle geçmesi. İkisi de DEHB'de güvenilir değil. Bunun yerine günü saatlere değil bloklara bölmek, her bloğa tek bir iş koymak ve günü tamamlanmış saymak için bütün blokları değil çoğunu şart koşmak daha dayanıklı bir plan üretiyor. Planlama yanılgısı herkeste var ama DEHB'de zaman tahmini daha da sapıyor; bu yüzden tahmin ettiğin sürenin üstüne pay eklemek ve planı haftada bir gözden geçirmek gerekiyor.
Yöntemler7 dkDEHB ile sınava nasıl çalışılır: baştan sona rehber
DEHB'de sınava çalışmanın zorluğu bilgiyi anlamakta değil, çalışmayı başlatmakta, sürdürmekte ve zamanında tekrar etmekte çıkıyor. Bu yüzden işe yarayan plan, saat saat doldurulmuş bir takvim değil, esnek ve kendini onaran bir sistem oluyor. Dört şeye aynı anda bakman gerekiyor: başlama anını kolaylaştırmak, tekrarları zamana yaymak, kendini test ederek çalışmak ve dikkat dağıtıcıları ortamdan fiziksel olarak çıkarmak. Sınav kaygısı ve süre yönetimi de ayrı birer başlık; ikisi de çalışma disiplininden bağımsız olarak notunu düşürebiliyor.
Yöntemler7 dk