Konu
DEHB ve iş
Bu konuda yazdığım 12 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB'de engelli raporunun dezavantajları var mı?
DEHB'de engelli raporu almanın gizli bir cezası yok, ama başvurmadan önce düşünmeye değer konular var. Rapor özel nitelikli sağlık verisi olarak korunuyor ve kendiliğinden işverene gitmiyor; işverenin görmesi çoğunlukla senin sunmanla oluyor. Ehliyet ayrı bir yönetmelikle değerlendiriliyor ve engelli raporu araç kullanıp kullanamayacağına karar vermiyor. Asıl maliyetler damgalanma kaygısı, süreç yükü ve oranın beklentinin altında çıkma ihtimali.
Yöntemler5 dkDEHB ve EKPSS: kimler girebilir, rapor nasıl kullanılır?
EKPSS'ye, Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik'e uygun en az yüzde 40 engelli olduğunu sağlık kurulu raporuyla belgeleyen adaylar başvurabiliyor; ÇÖZGER'de bu eşik “Hafif düzeyde (ÖGV)” ve üzeri. DEHB tanısı tek başına yetmiyor, raporda çıkan oran belirleyici. 2026 kılavuzu Dikkat Eksikliği ve Hiperaktiviteyi genel engelli grubunda, özgül öğrenme güçlüğü başlığı altında sayıyor ve bu başlığa 20 dakika ek süre tanıyor. İlk başvuruda rapor, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüğüne şahsen götürülüyor.
Yöntemler6 dkDEHB ile iş mülakatına nasıl hazırlanılır?
DEHB'de mülakat zorlanır çünkü kısa sürede, tanımadığın insanlara karşı, soruyu aklında tutarak cevap kurman gerekir. Bunu hafifleten şey ezber değil, önceden seçilmiş dört beş hikaye ve onları sesli prova etmektir. Görüşme günü için ayrı bir geri sayım planı kur, odada soruyu kendi cümlenle tekrar et ve düşünmek için bir iki saniye iste. Çıktıktan sonra ilk yarım saat içinde notlarını yaz ve teşekkür mesajını aynı gün gönder; reddedilme gelirse bunu kişisel bir hüküm olarak okumamaya çalış.
Yöntemler6 dkDEHB iş görüşmesinde söylenmeli mi?
Söylemek zorunda değilsin; tanı özel bir sağlık bilgisi. İş görüşmesinde açmanın belirgin bir faydası genellikle olmuyor, çünkü o aşamada karşı taraf seni henüz tanımıyor ve bilgi bağlamsız kalıyor. Daha işe yarar yol, tanıyı söylemeden ihtiyacı söylemek: yazılı talimat, toplantı notu, esnek başlangıç saati gibi. Somut bir düzenlemeye ihtiyacın varsa ve bunun için tanı gerekiyorsa, işe girdikten sonra ve doğrudan ilgili birimle konuşmak daha korunaklı.
Yöntemler5 dkDEHB'de hangi işler daha uygun?
Belirli mesleklerden çok, işin özellikleri belirleyici. Uyumu artıran özellikler: kısa döngüler, hızlı geri bildirim, değişken görevler, hareket imkanı, gerçek son tarihler ve ilgi duyulan bir alan. Zorlayan özellikler: uzun ve öngörülebilir projeler, yoğun evrak, düşük geri bildirim, uzun süre hareketsiz oturmak ve aynı işi tekrarlamak. Mevcut işini bırakmadan önce bu özelliklere göre uyarlamayı denemek çoğu zaman daha gerçekçi.
Yöntemler5 dkDEHB tanısını kime, ne zaman açmalı
Tanıyı açmak bir zorunluluk değil, bir araç. Kime, ne kadar ve niçin anlatacağın ortama göre değişiyor. Yakın ilişkilerde açmak genelde yükü azaltıyor. İş yerinde sonuç çok daha değişken: somut bir düzenleme isteyeceksen anlatmak işe yarıyor, yalnızca anlaşılmak için anlatmak her zaman iyi sonuç vermiyor. Karar verirken sorulacak soru şu: bu bilgiyle karşı tarafın ne yapmasını istiyorum?
Yöntemler5 dkİş hayatında DEHB: hangi düzenlemeler işe yarıyor
İş yerinde DEHB'nin en çok zorladığı yerler sözlü talimat, çok kanallı iş akışı, açık ofis gürültüsü ve belirsiz görev tanımlarıdır. En işe yarayan düzenlemeler pahalı değildir: yazılı talimat, tek kanaldan iş alma, toplantı sonrası yazılı özet, esnek başlangıç saati ve kulaklık izni. Tanıyı açıklama kararı geri alınamaz olduğu için düzenlemeleri tanı söylemeden de istemek çoğu zaman mümkündür.
Yöntemler5 dk20.09.2026 Günlük XX Kuruş Fabrikası
İnsanları altın diye çağırıp kuruşa çeviren bir fabrikanın alegorisi. Kandıran birinin tatlı dili, kandırılanın utancı ve fabrikadan çıkış yolu.
Günlük4 dk19.09.2026 Günlük XIX Paranın yarattığı iki yüzlülük
Para konuşulana kadar herkes samimi. Teklifte bütçe sorun değil, faturada her şey çok. İş hayatında paranın ortaya çıkardığı iki yüz.
Günlük3 dk11.09.2026 Günlük XI Değer bilmemek üzerine
Bir şeyin fiyatını bilmek kolay, değerini bilmek zor. Değer bilmemek neden bu kadar yaygın ve insan kendi değerini nerede arıyor?
Günlük4 dk09.09.2026 Günlük IX İşten kendime, kendimden işe
Bilgisayarı kapatıyorum ama iş kapanmıyor; sabah açıyorum ama ben açılmıyorum. İki kapının arasında kalmak ve gerçekten geçebilmek üzerine.
Günlük5 dk02.09.2026 Günlük II Yaptıklarının görünmemesi herkesi üzer
Kör biriyle gözlerini kapatan biri nasıl ayırt edilir? Yaptığım işin arkasındaki düşünme süreci görünmüyor, görünmeyen emek de hiç yapılmamış sayılıyor.
Günlük2 dk