Konu
DEHB ve aile
Bu konuda yazdığım 6 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB'yi aile büyüklerine nasıl anlatırım?
Aile büyüklerine DEHB'yi anlatırken tanı adından önce somut bir davranışla başlamak, tek bir istek koymak ve konuşmayı çocuk yokken yapmak en çok işe yarıyor. “Bizim zamanımızda yoktu” cümlesi çoğu zaman inkardan çok kaygıdan ve suçluluktan geliyor. Çocuğa onlar bakacaksa iki ya da üç ortak kural, aynı kelimelerle söylenen geçiş uyarısı ve gün sonunda kısa bir devir notu yeterli. Büyüklerin evinde her şeyin aynı olması gerekmiyor, ama çekirdek birkaç şey aynı kalmalı. İlaç varsa saatini ve yöntemini hekimin söylediği biçimde yazılı vermek gerekiyor.
Yöntemler6 dkDEHB'li çocuğun kardeşi: evdeki adalet ve kıskançlık
DEHB'li çocuğun kardeşleri çoğu zaman hem daha fazla çatışma yaşar hem de ebeveyn ilgisinin ona kaydığını hisseder. Kıskançlık, öfke ve suçluluk bu durumda sık görülür ve anormal değildir. İşe yarayanlar her kardeşe ayrı ve yalnızca ona ait zaman ayırmak, kardeşe tanıyı yaşına uygun biçimde anlatmak, kuralları adil ve herkes için görünür tutmak ve sorumlu rolünü kardeşe yüklememektir.
Yöntemler3 dkAilene DEHB'ni anlatmak: “bizim zamanımızda yoktu” cümlesi
DEHB'nin adı yeni olabilir ama tarif ettiği davranışlar yeni değil: dikkatsiz, hareketli ve dürtüsel çocuklar tıp literatüründe 19. yüzyıldan beri anlatılıyor. Standart tanı yöntemleriyle yapılan çalışmalar, son otuz yılda toplumda DEHB ölçütlerini karşılayan çocukların oranının artmadığını gösteriyor. DEHB büyük ölçüde kalıtsal olduğu için aile üyeleri anlatılanlarda kendilerini de görebiliyor ve bu bazen savunmaya yol açıyor. Aileye anlatırken tanı etiketinden çok somut davranışı ve ne istediğini söylemek, tek konuşmada ikna etmeyi beklememek daha gerçekçi.
Yöntemler6 dkErgenlikte DEHB: belirtiler, riskler ve aileye düşenler
Ergenlikte DEHB çocukluktakinden farklı görünüyor: hareketlilik azalırken dikkat, düzen ve zaman yönetimi sorunları öne çıkıyor. Okul yükü ve bağımsızlık beklentisi arttığı için daha önce idare eden gençler bu dönemde zorlanmaya başlayabiliyor. Riskler de değişiyor: trafik, sigara ve madde kullanımı, duygu dalgalanmaları öne geçiyor. En çok işe yarayan yaklaşım, kontrolü kademeli devretmek ve yapıyı birden çekmemek.
Yöntemler5 dkDEHB'li bir ebeveyn olmak
DEHB'li bir ebeveyn, kendisi için zor olan şeyi bir başkası için de kurmak zorunda kalıyor: rutin, öngörülebilirlik ve tutarlılık. En sık zorlanılan alanlar sabah ve akşam geçişleri, okul evraklarının takibi ve duygusal tepkinin şiddeti. İşe yarayan yaklaşım, kusursuz ebeveynliği hedeflemek yerine az sayıda sabit yapı kurmak, hata sonrası onarmayı öğrenmek ve kendi tedavisini ihmal etmemek.
Yöntemler5 dk18.09.2026 Günlük XVIII Tarhana sıcaklığı
İyi ailesi olan çocuklara duyulan küçük kıskançlık, onlar için sevinmek ve bir annenin elinden içtiğim bir kase tarhananın hatırlattığı çocukluk.
Günlük4 dk