Konu
DEHB ve duygu düzenleme
Bu konuda yazdığım 4 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB ve tıkınırcasına yeme: neden ilişkili
DEHB'li bireylerde yeme bozukluğu görülme olasılığı belirgin biçimde daha yüksek; bir meta analize göre yaklaşık dört kat. En sık konuşulan tablolardan biri tıkınırcasına yeme: kısa sürede kontrolsüz miktarda yemek ve ardından suçluluk. Başlıca mekanizmalar dürtüsellik, duygu düzenleme güçlüğü, açlık ve doygunluk sinyallerini geç fark etmek ve düzensiz öğün düzeni. Bu ilişkiyi bilmek, suçlamak yerine doğru desteğe yönelmeyi kolaylaştırıyor.
Yöntemler6 dkDEHB'de öfke patlamaları: neden oluyor, ne yapılır
DEHB'de öfke patlamaları çoğu zaman şöyle görünüyor: küçük bir tetikleyici, ani ve orantısız bir tepki, hızlı bir sönme ve ardından pişmanlık. Arkasında DEHB'de sık görülen duygusal dürtüsellik ve duygu düzenleme güçlüğü var: duygu hızla yükseliyor, frene basan mekanizma geç devreye giriyor. Yorgunluk, açlık, aşırı uyaran ve üst üste binen küçük hayal kırıklıkları eşiği düşürüyor. İşe yarayan yaklaşım, öfkeyi bastırmak yerine erken işaretleri tanımak.
Yöntemler5 dkDEHB'de duygu düzenleme güçlüğü
DEHB'de duygular daha hızlı ve daha yüksek geliyor; inmesi de uzun sürüyor. Buna duygu düzenleme güçlüğü deniyor ve DSM tanı ölçütlerinde yer almamasına rağmen alan yazında DEHB'nin merkezi bir bileşeni olarak tartışılıyor. Hissetmekle o duyguya göre davranmak arasındaki mesafe kısalıyor. En çok işe yarayan şey duyguyu bastırmak değil, adlandırmak ve şiddeti düşene kadar karar vermemek.
Yöntemler5 dkErime, kapanma ve DEHB'deki duygu patlaması farkı
Erime (meltdown) ve kapanma (shutdown) otizm bağlamında tarif edilen, kapasitenin aşılmasına verilen tepkiler. İkisi de amaca yönelik değil: biri dışa, diğeri içe doğru gidiyor ve ikisinde de kontrol o an devrede olmuyor. DEHB'deki duygu patlamaları ise genellikle daha hızlı geliyor, daha hızlı sönüyor ve çoğunlukla engellenme, bekleme ya da reddedilme hissiyle tetikleniyor. En ayırt edici fark toparlanma süresinde: DEHB'de dakikalar ya da saatler, erime ve kapanmada çoğu zaman çok daha uzun.
Yöntemler7 dk