Konu
DEHB ve ayırıcı tanı
Bu konuda yazdığım 4 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB mi travma mı? Benzeyen belirtiler ve ayrım
DEHB ile travma sonrası stres bozukluğu birbirine çok benzeyen belirtiler üretiyor: odaklanamama, huzursuzluk, sinirlilik, uyku sorunları, duygu dalgalanması. Bu yüzden biri diğeri sanılabiliyor. İkisi birlikte de sık görülüyor. Ayrımdaki en güçlü ipucu belirtilerin ne zaman başladığı: DEHB çocukluktan beri sürerken travmaya bağlı tablo çoğu zaman bir olaydan sonra başlıyor ya da belirginleşiyor. Kararı bir uzman veriyor.
Yöntemler5 dkDEHB ile otizm aynı şey mi?
Hayır, ayrı tablolar. Ama sık birlikte bulunuyorlar ve dışarıdan benzer görünen davranışlar üretebiliyorlar. En kullanışlı ayrım davranışın altındaki sebepte duruyor: DEHB'de dikkat bir yerde duramıyor, otizmde ise ilgi ve rutin öngörülebilirlik ihtiyacından besleniyor. 2013'e kadar iki tanı birlikte konulamıyordu; bu kısıt kalktıktan sonra birlikteliğin yaygın olduğu görüldü.
Yöntemler5 dkDEHB mi anksiyete mi?
İkisi benzer belirtiler üretiyor ama farklı yerden geliyor. En kullanışlı ayrım dikkatin nasıl bozulduğu: DEHB'de dikkat hiçbir yere yerleşmiyor, anksiyetede ise endişe konusuna kilitlenip oradan ayrılmıyor. İkinci ayrım zaman: DEHB belirtileri çocukluktan beri var ve sürekli, anksiyete genellikle belirli bir dönemde başlıyor ve tetikleyiciye bağlı. Üçüncü ihtimal de sık görülüyor: ikisi birlikte bulunabiliyor.
Yöntemler5 dkDEHB mi bipolar bozukluk mu?
En belirleyici ayrım zaman örüntüsü. DEHB sürekli: belirtiler çocukluktan beri var ve gün içinde dalgalansa da hep orada. Bipolar bozukluk ise dönemsel: günler ya da haftalar süren, kişinin olağan halinden belirgin biçimde ayrılan duygudurum dönemleri var. İkinci ayırt edici işaret uyku: mani döneminde uyku ihtiyacı azalıyor ve kişi yorgun hissetmiyor; DEHB'de uyku gecikiyor ama ihtiyaç sürüyor. Bu ayrımı bir uzmanın yapması gerekiyor.
Yöntemler5 dk