Konu
DEHB ve anksiyete
Bu konuda yazdığım 4 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
Metilfenidat kaygıyı artırır mı? Araştırmalar ne diyor
Çocuk ve ergenlerde yapılan plasebo kontrollü çalışmalar, metilfenidatın ortalamada kaygıyı artırmadığını gösteriyor; 23 çalışmayı birleştiren bir meta-analizde uyarıcı alan çocuklarda kaygı, plasebo alanlardan daha az bildirildi. Yetişkinlerde tablo farklı: uzun etkili metilfenidat çalışmalarında kaygı, yan etki olarak plaseboya göre yaklaşık iki kat sık kaydedildi. İki grupta da kanıtın kesinliği düşük ve çalışmaların çoğu belirgin kaygısı olan kişileri baştan dışarıda bırakmış. DEHB ile birlikte anksiyete bozukluğu olan çocuklarda metilfenidat yanıtı, kaygısı olmayanlarla benzer bulundu. Ortalama, senin bedeninde ne olacağını söylemiyor; bunu not tutarak ve hekiminle birlikte izleyerek anlıyorsun.
Yöntemler15 dkDEHB ilacı kaygıyı artırır mı?
DEHB ilaçları kaygıyı iki yönde de etkileyebiliyor. Bazı kişilerde huzursuzluk, gerginlik ve çarpıntı olarak kaygı artıyor; bu çoğu zaman doza bağlı ve doz ayarıyla düzeliyor. Bazı kişilerde ise kaygı azalıyor, çünkü kaygının kaynağı yetişememek, unutmak ve son ana bırakmak. Eşlik eden anksiyete bozukluğu varsa iki tablo birlikte planlanıyor; hangisinin önce ele alınacağı hekimin değerlendirmesine bağlı.
Yöntemler3 dkDEHB mi anksiyete mi?
İkisi benzer belirtiler üretiyor ama farklı yerden geliyor. En kullanışlı ayrım dikkatin nasıl bozulduğu: DEHB'de dikkat hiçbir yere yerleşmiyor, anksiyetede ise endişe konusuna kilitlenip oradan ayrılmıyor. İkinci ayrım zaman: DEHB belirtileri çocukluktan beri var ve sürekli, anksiyete genellikle belirli bir dönemde başlıyor ve tetikleyiciye bağlı. Üçüncü ihtimal de sık görülüyor: ikisi birlikte bulunabiliyor.
Yöntemler5 dkDEHB ve anksiyete neden birlikte görülüyor
DEHB ile anksiyete sık birlikte görülüyor. Kaygının bir kısmı DEHB'nin sonucu olarak gelişiyor: sürekli bir şey unutmak, geç kalmak ve yetişememek beklenti kaygısı üretiyor. Bir kısmı ise ayrı bir tablo olarak duruyor ve DEHB olmasa da orada olurdu. İkisi aynı hissediliyor ama tedavileri farklı yerden başlıyor. Hangisinin önce ele alınacağı hekimin vereceği bir karar ve bu sıra sonucu belirgin biçimde etkiliyor.
Yöntemler5 dk