Konu
DEHB ve öfke
Bu konuda yazdığım 4 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB'li çocuklar için sakinleştirici etkinlikler
Sakinleştirici etkinlikler DEHB'li çocuğu tedavi etmez, ama yükselmiş bir bedeni ve duyguyu aşağı çekmeye yardım eder. En önemli kural, bu etkinliklerin çocuk sakinken öğretilmesi ve patlamanın ortasında ilk kez denenmemesidir. Nefes oyunları, ağır iş (itme, çekme, taşıma), yavaş dokunsal oyunlar, çizim, su ve kum, esneme ve birlikte kitap okuma çoğu çocukta işe yarayan başlıklardır. Bunların DEHB'li çocuklarda ayrı ayrı sınandığı güçlü çalışmalar yok; öneriler genel ilkelere ve gözleme dayanır.
Yöntemler13 dkDEHB'li çocukta öfke patlamaları: o anda ne yapılır
DEHB'li çocuklarda öfke patlamalarının önemli bir kısmı duygu düzenleme güçlüğünden gelir: duygu hızla yükselir, frenleme yetisi gecikir. Patlama anında mantıklı konuşmak çalışmaz; işe yarayan, kendi sakinliğini korumak, tehlikeyi ve uyaranı azaltmak ve konuşmayı sonraya bırakmaktır. Patlamanın sonrasında kısa bir ilişki onarımı ve bir sonraki sefer için küçük bir plan yapılır. Sık ve şiddetliyse hekime danışılmalıdır.
Yöntemler3 dkDEHB'de öfke patlamaları: neden oluyor, ne yapılır
DEHB'de öfke patlamaları çoğu zaman şöyle görünüyor: küçük bir tetikleyici, ani ve orantısız bir tepki, hızlı bir sönme ve ardından pişmanlık. Arkasında DEHB'de sık görülen duygusal dürtüsellik ve duygu düzenleme güçlüğü var: duygu hızla yükseliyor, frene basan mekanizma geç devreye giriyor. Yorgunluk, açlık, aşırı uyaran ve üst üste binen küçük hayal kırıklıkları eşiği düşürüyor. İşe yarayan yaklaşım, öfkeyi bastırmak yerine erken işaretleri tanımak.
Yöntemler5 dkDEHB'de duygu düzenleme güçlüğü
DEHB'de duygular daha hızlı ve daha yüksek geliyor; inmesi de uzun sürüyor. Buna duygu düzenleme güçlüğü deniyor ve DSM tanı ölçütlerinde yer almamasına rağmen alan yazında DEHB'nin merkezi bir bileşeni olarak tartışılıyor. Hissetmekle o duyguya göre davranmak arasındaki mesafe kısalıyor. En çok işe yarayan şey duyguyu bastırmak değil, adlandırmak ve şiddeti düşene kadar karar vermemek.
Yöntemler5 dk