Konu
DEHB ve dürtüsellik
Bu konuda yazdığım 4 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB'de dürtüsellik nedir, gündelik hayatta nasıl görünür
Dürtüsellik, bir isteğe ya da uyarana, sonucunu tartacak zaman kalmadan tepki vermek. DEHB'de iki mekanizmadan besleniyor: frene basan zihinsel sistemin yavaş çalışması ve hemen gelen küçük ödülün, bekleyince gelecek büyük ödülden daha çekici gelmesi. Gündelik hayatta söz kesmek, ani alışveriş, sırasını bekleyememek ve pişman olunan kararlar olarak görünüyor. İradeyle bastırmak yerine karar ile eylem arasına kısa bir bekleme koymak daha iyi çalışıyor.
Yöntemler5 dkDEHB'liler neden çok konuşur?
Çok konuşmak DEHB'nin dürtüsellik boyutuyla ilgili. Aklına gelen düşünceyi geri tutan frenin zayıf çalışması, sözün beklemeden çıkmasına yol açıyor. İkinci sebep çalışma belleği: söyleyeceğini tutamayacağını bilen kişi hemen söylüyor, yoksa kaybolacak. Üçüncüsü ilgi: ilgi duyulan bir konu açıldığında konuşma hızlanıyor. Bunlar nezaketsizlik gibi görünüyor ama mekanizma farklı ve üzerinde çalışılabilir.
Yöntemler5 dkDEHB'de uyaran arayışı
Uyaran arayışı, sürekli yeni ve yoğun bir girdi ihtiyacı duymak demek. DEHB'de sık görülüyor, çünkü uyarılma düzeyi düşük kaldığında dikkat sürdürülemiyor ve zihin kendi uyaranını üretmeye çalışıyor. Asıl mesele arayışın kendisi değil, hangi kanaldan karşılandığı: riskli davranış, dürtüsel harcama ve tartışma çıkarmak pahalı kanallar. Planlı ve güvenli uyaran kaynakları hazırlamak en pratik çözüm.
Yöntemler5 dk20.09.2026 Günlük XX Kuruş Fabrikası
İnsanları altın diye çağırıp kuruşa çeviren bir fabrikanın alegorisi. Kandıran birinin tatlı dili, kandırılanın utancı ve fabrikadan çıkış yolu.
Günlük4 dk