Konu
DEHB ve zaman yönetimi
Bu konuda yazdığım 4 yazı bir arada. Her birinin altında kısa cevabı var; aradığın soruya en yakın olanla başlayabilirsin.
DEHB Ajanda Rehberi 2026-2027: kurulumdan yeniden başlamaya
DEHB'de ajanda, aklında tutman gereken planı dışarıya taşıdığı için işe yarıyor. Araştırmalar DEHB'li yetişkinlerde asıl zorluğun planı hatırlamakta değil planı kurmakta olduğunu gösteriyor; ajanda tam bu adımı kağıda ya da ekrana alıyor. İyi bir kurulum dört katmandan oluşuyor: yıl sayfasına önceden işlenmiş sabit tarihler, aylık sayfada yalnızca randevu ve son tarihler, haftalık sayfada asıl planlama, günlük sayfada en fazla üç öncelik. Ajandayı bıraktığın gün telafi etmeye çalışmadan bugünün sayfasından devam etmek, sistemi yıl boyu ayakta tutan şey.
Yöntemler11 dkDEHB'de alarm ve hatırlatıcı nasıl kurulur
DEHB'de alarm çoğu zaman bilgi veriyor ama işi başlatmıyor, bu yüzden susturuluyor. Alarmın adını eylem cümlesi yap (örneğin 'dosyayı kaydet, ayakkabıyı giy'), çıkışı iki kademeye böl (hazırlık alarmı ve kapı alarmı) ve alarmı eylemi yaptıktan sonra kapat. Günde birkaç kritik alarm, yüzlerce alarmdan daha çok iş görüyor. Alarm aslında eğer-o-zaman planının tetikleyicisi: çaldığında ne yapacağın önceden belli olmalı.
Yöntemler6 dkDEHB'de zaman körlüğü: saati bilip zamanı hissedememek
Zaman körlüğü, zamanın geçtiğini hissedememek demek. Saat bilgisi yerinde duruyor ama beş dakika ile kırk beş dakika aynı geliyor, gelecekteki bir tarih gerçek görünmüyor. Geç kalmanın ve süre tahminlerinin sürekli şaşmasının altında bu yatıyor. Çözüm iradeyi artırmak yerine süreyi gözle görülür hale getirmek: sesli sayaçlar, kum saati, gün içinde sabit çapa noktaları.
Yöntemler5 dkDEHB ve deneme sınavı: süreyi salonda yönetmek
DEHB'de sınavda süre yetmemesinin sebebi genelde yavaş okumak değil, geçen sürenin hissedilmemesi ve tek bir soruda farkında olmadan uzun süre kalmak. Zaman algısı araştırmaları DEHB'de süre tahmininin belirgin biçimde saptığını gösteriyor. Çözüm süreyi hissetmeye çalışmak değil, dışarıdan görünür kılmak: sınavı bölümlere ayırmak, her bölüm için saat işareti belirlemek ve takılınan soruyu bir kuralla terk etmek. Ek süre bir hak ama tek başına yetmeyebiliyor; süreyi nasıl kullanacağını önceden planlamamış biri için fazladan dakika, dağılmak için fazladan dakika demek.
Yöntemler7 dk