DEHB raporu sicile işler mi? Kim görebilir?

DEHB raporu sicile işlemez. Bu soruyu soranların çoğu, tanı aldıktan sonra her başvuruda karşısına çıkacak görünmez bir damga düşünüyor; Türkiye'de böyle tek bir kayıt yok.

Karışıklık “sicil” kelimesinden geliyor. Günlük dilde her resmi kayda sicil deniyor, ama hukukta adli sicil, memur sicili ve sağlık kaydı üç ayrı şey. Her birini ayrı kurum tutuyor, her birinin göreni ayrı. Hukuk eğitimi aldığım için bu ayrım bana kolay geliyor, ama hastane kapısında kimse bunu anlatmıyor. Aşağıdakileri Kasım 2026 başında okuduğum kanun ve yönetmelik metinlerine dayanarak yazdım. Hangi raporun ne işe yaradığını arıyorsan önce DEHB raporu nasıl alınır yazısına bak; burada yalnızca raporun nerede kaldığını ve kimin görebildiğini konuşuyorum.

“Sicil” dediğimiz şey tam olarak ne?

İnsanlar bu kelimeyi söylerken genelde üç şeyden birini kastediyor.

Birincisi adli sicil, yani halk arasındaki adıyla sabıka kaydı. İkincisi memurların eskiden tutulan sicil dosyası. Üçüncüsü de aslında sicil olmayan ama öyle anılan sağlık kayıtları: e-Nabız, hastane kayıtları, reçeteler, raporlar.

İlk ikisinin DEHB ile bir ilgisi yok. Kaygının gerçek karşılığı üçüncüsünde ve orada da bir kayıt olması ile o kaydın herkese açık olması aynı şey değil.

DEHB raporu adli sicile işler mi?

İşlemez. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 1. maddesi kanunun konusunu kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerine mahkumiyete ilişkin bilgiler olarak tarif ediyor. 4. madde de kayda girecek şeyleri tek tek sayıyor: hapis cezası, adli para cezası, ertelenen ceza, hak yoksunluğu gibi mahkeme kararları.

Listenin içinde sağlık raporu, psikiyatri tanısı, reçete ya da engelli raporu yok.

Dürüst olmak için tek bir ayrıntıyı da söyleyeyim. 4. maddenin (k) bendi, akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirlerine ilişkin kararların da kaydedileceğini söylüyor. Bu bir ceza yargılamasının sonunda mahkemenin verdiği karar. Hastanede tanı almakla, ilaç raporu çıkarmakla, engelli raporu almakla ilgisi yok.

Memur sicilinde DEHB görünür mü?

Memurlardaki sicil sistemi artık yok. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda sicil dosyası, sicil amirleri ve sicil raporlarıyla ilgili 110-121. maddeler 2011'de 6111 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı. Yerinde 109. maddedeki özlük dosyası var.

Kanun o dosyaya neyin gireceğini de sayıyor: mesleki bilgiler, mal bildirimleri, varsa inceleme, soruşturma ve denetim raporları, disiplin cezaları, ödül ve başarı belgeleri. Sayılanlar arasında tanı yok. Dosyaya girecek belgelerin ayrıntısını kanun ayrı bir düzenlemeye bırakıyor; o düzenlemeyi okumadığım için “özlük dosyasında sağlıkla ilgili hiçbir kağıt bulunmaz” diyemem. Örneğin kuruma kendin verdiğin bir sağlık raporu dosyada durabilir.

Memuriyete girişte durum ayrı. 657'nin 48. maddesi, görevini devamlı yapmaya engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamayı genel şartlar arasında sayıyor. Bu, geçmişte bir rapor alıp almadığına değil, bugünkü sağlık değerlendirmesine bakan bir şart ve tanının adına göre otomatik sonuç üretmiyor.

DEHB raporu nerede kayıtlı kalıyor?

Rapor türüne göre farklı yerlerde.

Kayıt	Nerede duruyor	Kim erişiyor
Tanı, muayene, reçete	Sağlık Bakanlığı sistemleri, e-Nabız	Sen, sağlık hizmeti aldığın hekim, yönetmelikte sayılan yetkili kullanıcılar
İlaç kullanım raporu	Sağlık sistemi ve eczane süreci	Sen, hekim, eczane
Engelli raporu, ÇÖZGER	Sağlık Bakanlığı sistemi	Sen; kamu kurumları yazılı rızanla
RAM raporu	Milli Eğitim sistemi	Veli, RAM, ilgili okul

Son satır sağlık kaydı değil, eğitim kaydı. Engelli raporunun paylaşımında yazılı rıza kuralının ayrıntılarını ve rapor almanın gerçek bedellerini engelli raporunun dezavantajları yazısında anlattım, burada tekrar etmiyorum. Raporların e-Devlet'te nerede göründüğü de engelli raporu sorgulama yazısında.

Şunu da bilmek gerekiyor: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 6. maddesi sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayıyor ve işlenmesini kural olarak yasaklıyor. İstisnalar var (açık rıza, kanunda öngörülmüş olması, tıbbi teşhis ve tedavi gibi), ama başlangıç noktası yasak.

e-Nabız'da tanımı kim görebilir?

Sen görüyorsun, hekim de sağlık hizmeti verirken görebiliyor. Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik bu erişimi Aralık 2025'te yeniden düzenledi.

Kayıtlı olduğun aile hekimi için süre sınırı yok. Başvurduğun hekim ve o sağlık kuruluşundaki hekimler işlemler bitene kadar erişebiliyor. Yatan hastada ve acil serviste erişim taburcu olana kadar sürüyor.

e-Nabız'da güvenlik ayarı yaptıysan erişim o ayara göre işliyor. Geçmiş kayıtlarının görülmesini istemiyorsan hekim onları ancak telefonuna gelen kodu ona söylersen açabiliyor. Tıbbi zorunlulukta ayar bazı durumlarda uygulanmıyor ve ayarın doğurduğu aksaklıktan Bakanlık sorumlu değil. Ben olsam ayarı bilerek kullanırım: DEHB ilacı yazacak ya da ilaç etkileşimine bakacak hekimin önündeki kaydı kapatmak, tedavide sana dönebilir.

Çocuklarda kural başka. Ebeveynler çocuklarının kayıtlarına e-Nabız üzerinden onaysız erişebiliyor. Boşanma varsa erişim velayete göre değişiyor.

İşveren DEHB raporumu görebilir mi?

Mevzuatta işverene sağlık kayıtlarına erişim tanıyan bir hükme rastlamadım. Yönetmeliğin erişim kuralları hekimler, Bakanlık birimleri, aile ve yetkili kurumsal kullanıcılar üzerine kurulu; işveren o listede yok.

Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrası bir adım daha ileri gidiyor: kimse, kanunda öngörülen işleme şartları dışında, geçmiş sağlık verilerinin dökümünü sunmaya ya da göstermeye zorlanamıyor. Yani “e-Nabız çıktını getir” talebi, bir hukuki dayanağı yoksa karşılıksız kalıyor. Dayanağın ne olduğunu yazılı sorabilirsin.

İşverenin yasal olarak yapması gereken şey sağlık muayenesi. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 15. maddesi işe girişte ve iş değişikliğinde muayene yaptırmayı işverene yüklüyor, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde işe uygunluk raporu olmadan işe başlatılamıyor. Aynı madde muayene edilen çalışanın sağlık bilgilerinin gizli tutulacağını söylüyor.

İşverenin eline normalde geçen şey işe uygunluk sonucu. Oradaki formda sorulan soruya yalan söylemek ise ayrı bir risk; işe girerken ne söyleyeceğini iş görüşmesinde DEHB söylenmeli mi yazısında tarttım. Kişisel veriyi hukuka aykırı biçimde başkasına vermek de suç: Türk Ceza Kanunu'nun 136. maddesi bunu cezalandırıyor. Bir sağlık çalışanının tanını işverene aktarması sıradan bir dedikodu değil.

Raporlu izinlerde tanının işverene gidip gitmediğine dair açık bir hüküm bulamadım. Bunu merak ediyorsan raporu sana veren hekime “işverene giden nüshada ne görünüyor?” diye sor.

Sağlık muayeneli başvurularda rapor karşıma çıkar mı?

Asıl dikkat edilecek yer burası, ama mekanizma sicil değil, muayene.

Bazı başvurular sağlık raporu istiyor: ehliyet, silah ruhsatı, emniyet teşkilatı, askeri okullar, bazı kamu görevleri. Mayıs 2026'da yürürlüğe giren Sağlık Raporları Yönetmeliği'ne göre rapor başvurusunda önce kişisel sağlık bilgi formunu dolduruyorsun, hekim ya da kurul da bu formu inceleyerek muayene ediyor (madde 6). Silah ruhsatı raporlarında psikiyatri muayenesi var (madde 20 ve 23).

Yani tanın bir “sicilden” çıkıp karşına gelmiyor. Sana soruyorlar. Kayıtla beyanın çelişirse sorun tanıdan değil, beyandan çıkabilir. Hekimlerin bu muayenede kayıtlarına hangi ölçüde baktığını gösteren açık bir hüküm bulamadım, ama sağlık kuruluşundaki hekimin erişim yetkisi olduğu için saklamaya güvenmek bana akıllıca gelmiyor. Ehliyet tarafını DEHB ve ehliyet yazısında ayrıca anlattım.

Sigortada da benzer bir mantık var: sözleşme yapılırken sorulan sağlık sorularına doğru cevap vermek gerekiyor. O da tanının bir yere işlemesinden değil, beyan yükümlülüğünden geliyor.

DEHB raporu kayıtlardan silinir mi?

Silindiğine güvenme. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 7. maddesi, işlenmesini gerektiren sebepler ortadan kalkınca verinin silinmesini öngörüyor, ama aynı maddede diğer kanunlardaki hükümler saklı tutuluyor. Sağlık kayıtlarının ne kadar saklanacağı ayrı bir konu ve bir tanının talep üzerine sistemden kalktığını gösteren bir hüküm görmedim.

Bir raporun süresinin dolması ya da ilacı bırakman da kaydı kaldırmıyor; geçmişin bir parçası olarak duruyor. Sağlık muayeneli bir başvuruda bana kalırsa işe yarayan şey kaydın yok olması değil, bugünkü durumunu gösteren güncel bir hekim değerlendirmesi. İlacı bırakmış ya da yıllardır tedavi görmüyorsan bunu açıklayan yeni bir muayene notu, eski kaydı saklamaya çalışmaktan daha sağlam bir yol.

Başka bir yol var: kayıt yanlış oluşturulmuşsa düzeltme. Yönetmelik, yanlışlıkla oluşturulan verilerin düzeltilmesi için il sağlık müdürlüğüne başvurulmasını öngörüyor. Bu “başka birinin tahlili dosyama girmiş” gibi durumlar için. “Tanım bana yanlış geliyor” durumunda doğru yol kaydı sildirmek değil, yeniden değerlendirme istemek; bunu DEHB tanısında ikinci görüş yazısında anlattım.

Özel hastaneye gidersem kayda geçmez mi?

Çok sorulan bir soru ve kesin cevabını veremiyorum. Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik özel hukuk kişilerini de kapsıyor, Sağlık Raporları Yönetmeliği de resmi ve özel bütün sağlık hizmeti sunucularını sayıyor. Ama her özel hastanenin, özellikle her muayenehanenin, her muayeneyi e-Nabız'a aktarmak zorunda olduğunu gösteren net bir metne ulaşamadım. Uygulama kuruma ve kullandığı sisteme göre değişiyor olabilir.

Şunu söyleyebilirim: DEHB ilacı başlarsa kayıt dışı kalmak zaten mümkün değil. Bu ilaçlar kontrole tabi ve kırmızı reçeteyle yazılıyor. Yalnızca kayıt olmasın diye özel muayene parası ödemek bana yanlış bir hesap gibi geliyor. Gizlilik istiyorsan doğru araç para değil, e-Nabız'daki güvenlik ayarı.

Eşim, ailem ya da kamu kurumları tanımı görebilir mi?

Yönetmelikte bir yetişkinin kayıtlarına eşine doğrudan erişim veren bir hüküm görmedim. Hasta yakınlarıyla paylaşım Hasta Hakları Yönetmeliği'ne bağlanmış. Aralık 2025 değişikliğiyle engelli raporu olan kişilerin sağlık verilerine bakım veren kişilerin erişebilmesi eklendi; bu, engelli raporu almayı düşünen biri için bilmeye değer bir ayrıntı. e-Nabız şifreni biriyle paylaşıyorsan mesele zaten hukuktan çıkmış oluyor.

Kamu kurumlarına aktarım ise protokolle yapılıyor (madde 15). Protokolde hangi verinin aktarılacağı yazıyor, talepler Bakanlığın ilgili biriminin değerlendirmesinden geçiyor. Bu, herhangi bir devlet dairesindeki görevlinin ekranında tanının açıldığı anlamına gelmiyor. Hangi kurumla hangi protokolün yapıldığını gösteren yayımlanmış bir liste de bulamadım, o yüzden kurum kurum bir şey söyleyemem. Bir dava ya da soruşturmada sağlık kaydının istenmesi ise ayrı bir konu ve bu yazının kapsamı dışında.

Tanı okul ya da üniversite kayıtlarına işler mi?

Tanı kendiliğinden okula gitmiyor. Çocuklarda okul tarafı ayrı bir süreç: RAM'ın eğitsel değerlendirmesi bir başvuruyla başlıyor ve Milli Eğitim sisteminde yürüyor.

Üniversitede de başlatan sensin. Düzenleme istersen engelli öğrenci birimine başvuruyorsun, ÖSYM sınavında düzenleme istersen başvuru sırasında kendin bildiriyorsun. Başvurmazsan üniversitenin senin tanından haberdar olması için bir yol görmüyorum. Bedeli de belli: düzenlemeden yararlanamıyorsun.

Tanımı açıklamak istersem hangi belgeyi vermeliyim?

En az bilgi veren belgeyi. Bir işveren, okul ya da kurum senden belge istiyorsa önce neden istediğini ve hangi düzenlemeye dayandığını yazılı sor. Sonra yalnızca o amaca yeten kağıdı ver.

Bütün e-Nabız dökümünü, ilaç geçmişini, başka tanıları da içeren bir epikrizi vermek çoğu durumda gereksiz. Bir düzenleme istiyorsan “tanım var” demen ve neye ihtiyacın olduğunu yazman çoğu zaman yeter; kime ne kadar söyleyeceğini tanıyı açmak yazısında tarttım.

Belgeyi verdiysen kime, ne zaman, hangi kağıdı verdiğini tek bir yere not et. Aylar sonra hangi kurumda hangi belgenin durduğunu hatırlamak, DEHB'li biri için ayrı bir iş.

Bana kalan

Bu sorunun altında bence rapor değil, korku var: bir kere yazıldıysa hayatım boyunca peşimde dolaşır korkusu. Kısmen haklı, kayıt gerçekten duruyor. Ama “kayıt var” ile “herkes görüyor” arasındaki mesafe çok büyük ve insanlar o mesafeyi görmediği için tanı almaktan vazgeçiyor.

Ben 22 yaşında tanı aldım. Bugünden bakınca, raporun bir yere işleme ihtimalinden çok daha pahalı olan şeyin tanısız geçen yıllar olduğunu düşünüyorum. Tanıdan kaçmak için rapordan kaçmak, bana yanlış yerden tasarruf gibi geliyor.

Benim önerim şu: bir hedefin sağlık muayenesi gerektiriyorsa (askeri okul, emniyet, pilotluk gibi), tanıdan önce değil, tanıyla birlikte o başvurunun yönetmeliğini oku ve kurumdan yazılı bilgi al. Hedefin böyle değilse, sicil korkusuyla tedaviden uzak durmana gerek yok.

Buradaki bilgi genel çerçeve, hukuki görüş değil. Kendi durumun için ilgili kurumdan yazılı cevap al.