22.10.2026 Günlük LII Penthos: Pofik'in ardından

22.10.2026 Günlük Sayfa LII

Küçük bir can evden eksilince, evdeki sessizliğin ne kadar büyük olabildiğini öğreniyorsun.

Perşembe. Bugün kedimiz Pofik öldü.

Dün bu sayfayı yarın yeniden masaya oturacağım diye bitirmiştim. Masaya oturdum, ama başka bir şey için. Bugünün bir kavramı olsun istemedim. Yine de bu günlük kelimelerle yürüyor ve bugünü taşıyabilecek bir kelime aradım. Bulduğum kelime penthos.

Penthos

Penthos Yunancada yas demek. Bir yitirişin ardından gelen keder. Homeros'ta da geçen, çok eski bir kelime.

Yasın bir adı olması bugün bana tutunacak bir yer veriyor. Aletheia yazısında bir adın hiçbir şeyi değiştirmediğini, yalnızca üstündeki örtüyü kaldırdığını yazmıştım. Yas da öyle. Adını koyunca acı azalmıyor. Ama ne yaşadığımı bilmek, içinde kaybolmamı biraz zorlaştırıyor.

Sadece bir kedi

Bu cümleyi bana kimse söylemedi. Ama içimde bir yerde birinin söyleyeceğinden korktuğumu fark ettim. Belki o sesi duyan da, söyleyen de benim.

Kenneth Doka 1989'da disenfranchised grief diye bir kavram önerdi. Türkçede tanınmayan yas diye karşılanabilir: çevrenin yas saymadığı, açıkça yaşanmasına pek alan bırakılmayan kayıplar. Bir evcil hayvanın ölümü, bu kavram anlatılırken en sık verilen örneklerden biri.

Bunu okuyunca biraz rahatladım. Yasımın büyüklüğünü kimseye kanıtlamak zorunda değilim. Bir canın evden eksilmesi, yas için yeterli bir sebep. Ölçmeye, karşılaştırmaya, başka kayıpların yanında küçültmeye gerek yok.

Argos

Odysseia'nın on yedinci kitabında bir köpek var. Adı Argos.

Odysseus yirmi yıl sonra eve kılık değiştirmiş olarak dönüyor ve onu kimse tanımıyor. Argos tanıyor. Bakımsız, yaşlı, kapının önünde yatıyor. Kuyruğunu sallıyor, kulaklarını indiriyor, ama efendisine yaklaşacak gücü kalmamış. Odysseus kimseye fark ettirmeden bir gözyaşını siliyor. Argos da az sonra ölüyor.

Bu sahne yaklaşık üç bin yaşında. Demek ki bir hayvanın ardından ağlamak da en az o kadar eski. Bugün bunu düşünmek bana iyi geldi. Bu acı bana özel değil. Çok eski, çok paylaşılmış bir acı.

Yas bir takvime uymuyor

DEHB'li zihnin zamanla arası zaten iyi değil. Saatler birbirinin içine geçiyor, bir gün ya çok uzun ya hiç yaşanmamış gibi geliyor.

Yasın da bir takvimi yok. Bir an her şey olağan akıyor, sonra bir şey hatırlatıyor ve gün yeniden kırılıyor. Bunu biliyorum, ama yine de içimden kendime bir süre biçmek geliyor. Bir haftada geçer, on günde toparlanırım gibi. Biçmeyeceğim. Gelen dalgayı gelince karşılayacağım.

DEHB'de duyguların ani ve yoğun gelebildiğini duygu düzenleme yazısında anlatmıştım. Bugün bunu bir yazının içinden değil, kendi içimden biliyorum.

Kaçmamak

Acıyı ertelemenin en kolay yolu bir işe gömülmek. Bunu yapabilen bir zihnim var. Hiperodak, kötü bir günün en iyi saklanma yeri olabiliyor: ekranın içine girersin, saatler geçer ve hiçbir şey hissetmemiş olursun.

Bugün bunu yapmamaya çalışıyorum. İşe gömülmek yasak değil, yalnızca bugün için doğru değil. Pofik'in yokluğunu hissetmeden geçen bir gün, ona da bana da haksızlık olur gibi geliyor.

Hypomone yazısında bir yükün altında kalıp dayanmayı yazmıştım. O yazıyı bir işin yükü için yazmıştım. Bugün yükün başka bir biçimi var ve yapılacak şey aynı: altından hemen kalkmaya çalışmamak.

Pofik'e

Seninle ilgili ayrıntıları bu sayfaya yazmıyorum. Onlar bizde kalsın. Bir günlük sayfası her şeyi taşıyamaz ve bazı şeylerin yeri bir sayfa değil.

Yalnızca şunu yazıyorum ki yazılı olsun: iyi ki bizim evimizdeydin, Pofik.

Kavramın yanına bir parça

Erik Satie: Gymnopédie No. 1.

1888'de yazıldı. Piyano için kısa, yavaş, sade bir parça. Satie'nin parçanın başına yazdığı not Lent et douloureux: yavaş ve acılı.

Acıyı büyük bir sesle değil, alçak bir sesle anlatıyor. Bugün başka türlüsünü kaldıramazdım.

Yarına

Yarın cuma. Yarın için bir plan yapmıyorum, bir kelime de seçmiyorum. Gün boş kalırsa boş kalsın.