Engelli raporuna itiraz nasıl yapılır?

Rapor e-Devlet'e düştü, açtın ve oran beklediğin gibi değil. Ya da bir tanın hiç yazılmamış, ya da süreli rapor beklerken sürekli verilmiş.

İlk tepki genellikle hastaneyi aramak oluyor. Ama itiraz hastaneye yapılmıyor. Bu yazı itirazın nereye, ne zaman ve nasıl yapıldığını anlatıyor. Raporun genel sürecini DEHB'de engelli raporu yazısında anlattım.

İtiraz etmeden önce raporu baştan sona oku

Çoğu kişi rapora bakınca sadece orana bakıyor. Oysa itiraz gerekçesi çoğu zaman başka satırlarda saklı.

Raporu e-Devlet'teki engellilik sağlık kurulu raporları sorgulama hizmetinden açıp şunlara tek tek bak:

• Engel oranı ve birden fazla tanı varsa her birinin ayrı ayrı yazılıp yazılmadığı.
• Tanılar. DEHB'ye eşlik eden depresyon, anksiyete ya da uyku sorunu dosyada vardı da rapora girmedi mi?
• Süreli ya da sürekli ibaresi ve geçerlilik süresi.
• Çalıştırılamayacağı işler kısmı. Yönetmelik bu kısmın mutlaka doldurulmasını istiyor.
• Bağımlılık değerlendirmesi alanı ve engel grubu.
• Kişisel bilgiler ve imzalar.

Sonra kendine şunu sor: sorun bilgide mi, değerlendirmede mi, yoksa yazımda mı? Bu sorunun cevabı aşağıda anlattığım üç yoldan hangisini seçeceğini belirliyor. Okurken not al; hangi satırda neyi eksik bulduğunu yazmak, dilekçenin gerekçe kısmını neredeyse hazır hale getiriyor.

İki yönetmelik, aynı yön

Erişkin engelli raporuna itiraz iki metinde düzenleniyor.

Birincisi 2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik. 12. maddesi itirazın il sağlık müdürlüğüne yapılacağını, bireysel itirazların raporun tesliminden itibaren 30 gün içinde yapılması gerektiğini ve son durakta hakem hastanenin kararının kesin olduğunu söylüyor.

İkincisi, 19 Mayıs 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği. Bu yönetmelikte “Engelli sağlık kurulu raporlarına itiraz” başlıklı ayrı bir madde var (60. madde) ve süreler 63. maddede.

İki metin aynı yönü gösteriyor: il sağlık müdürlüğü, 30 gün, hakem hastane. Farkı sürenin başlangıcında: yeni yönetmelik kişiler için süreyi raporun e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren sayıyor. Uygulamada en güvenli yol, raporu e-Devlet'te gördüğün günü başlangıç kabul edip beklemeden hareket etmek.

Kim itiraz edebilir, nereye

Yeni yönetmeliğe göre itiraz edebilecekler: raporu alan kişi, velisi ya da vasisi ve raporu isteyen kurum.

Başvuru adresi il sağlık müdürlüğü. Hangi ilin müdürlüğü olacağı konusunda iki seçenek var: raporu düzenleyen hastanenin bulunduğu il ya da senin ikamet ettiğin il. Kişiler dilekçeyle, kurumlar resmi yazıyla başvuruyor.

Süre geçtikten sonra yapılan itirazlar kabul edilmiyor. Resmi bir kurum yazıyla talep ederse süre aranmıyor, ama bu senin bireysel itirazın için geçerli değil.

Süreç adım adım nasıl işliyor

1. Dilekçe. İl sağlık müdürlüğüne itiraz dilekçeni veriyorsun.
2. Hakem hastaneye sevk. Müdürlük seni hakem hastane listesinde yer alan, raporu düzenleyen hastaneyle aynı ya da daha üst roldeki en yakın hastaneye gönderiyor. Raporu düzenleyen hastane zaten listedeyse, listedeki başka bir hastaneye gidiyorsun.
3. Randevu. Müdürlük hakem hastaneyi sana tebliğ ediyor. Tebliğden itibaren en geç 20 gün içinde MHRS üzerinden ya da hastaneye bizzat giderek randevu talep etmen gerekiyor; bu süre geçerse başvuru dikkate alınmıyor. Hastane, randevu talebinden itibaren en geç 15 gün içinde işlemleri başlatıyor ve 30 gün içinde tamamlıyor.
4. İkinci rapor. İlk rapor ile ikinci rapor aynı yönde çıkarsa rapor kesinleşiyor. Farklı çıkarsa ve ikinci rapora süresi içinde itiraz etmezsen ikinci rapor kesinleşiyor.
5. Bölge hakem hastanesi. Raporlar çelişiyor ve itiraz ediyorsan, müdürlük seni bölge hakem hastanesi listesindeki ilgili branşların bulunduğu en yakın hastaneye sevk ediyor. Buranın kararı kesin.

İki adım arasında bir nokta gözden kaçıyor: iki rapor farklı çıksa bile, sen itiraz etmedikçe bölge hakem hastanesine kendiliğinden sevk yapılmıyor. Yani ikinci rapordan da memnun değilsen, yine süresi içinde itiraz etmen gerekiyor.

İtiraz mı, düzeltme mi, yeni başvuru mu

Her memnuniyetsizlik itiraz gerektirmiyor.

Şekli hata varsa düzeltme iste. Yazım hatası, imza eksikliği, doldurulmamış alan, yanlış kişi bilgisi gibi eksikliklerde raporu düzenleyen kuruma bilgi veriliyor, kurul gerekçeyi değerlendirip düzeltmeyi yapıyor. Yeni yönetmelik bu başvurunun itiraz sayısına dahil edilmediğini açıkça yazıyor.

Durumun sonradan değiştiyse yeni değerlendirme iste. Erişkin yönetmeliğinin 11. maddesine göre yeni bir engel durumu ortaya çıkarsa ya da mevcut durum değişirse, branş hekimi uygun görürse süre beklemeden yeniden değerlendirme yapılabiliyor.

Rapor baştan yanlış değerlendirildiyse itiraz et. Eksik branş muayenesi, dosyadaki belgelerin hiç dikkate alınmaması, eşlik eden tanının yazılmaması gibi durumlar itirazın konusu.

Bir de şunu bil: erişkin yönetmeliğine göre hakem hastane kararıyla ya da süresinde itiraz edilmediği için kesinleşen bir rapor için, aynı gereksinim alanında yeni başvuru en erken altı ay sonra kabul ediliyor. Süreyi kaçırmanın bedeli bu yüzden büyük.

Dilekçeye ne yazılır

Hukuki bir kalıp şart değil; açık ve somut olması yeterli. Genellikle şunlar yer alıyor:

• Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri.
• İtiraz ettiğin raporun tarihi, numarası ve düzenleyen hastane.
• Neye itiraz ettiğin: oran, süreli ya da sürekli ibaresi, yazılmayan bir tanı.
• Gerekçen: hangi bilginin değerlendirilmediğini düşünüyorsun.
• Eklerin listesi.

Gerekçe kısmı en önemlisi. “Oranı düşük buluyorum” bir gerekçe değil. “Tedaviye rağmen süren işlev kaybımı gösteren iş yeri yazıları ve psikiyatri kayıtları değerlendirilmemiştir” bir gerekçe. Aynı dosyayı aynen tekrar sunmak yerine yeni ve somut bilgi eklemek daha çok işe yarıyor. Oranın nasıl hesaplandığını bilmek gerekçeyi kurmayı kolaylaştırıyor; onu DEHB engel oranı yazısında anlattım.

Dilekçenin bir kopyasını ve teslim tarihini gösteren belgeyi sakla. Dilekçeyi hangi yollarla kabul ettiğini (elden, posta, elektronik başvuru) bağlı olduğun il sağlık müdürlüğünden öğren; bu konuda iller arasında fark olabiliyor.

Eklere koyacağın her belgenin tarihli olmasına dikkat et. İlk rapordan sonra ortaya çıkan bilgi ile ilk raporda gözden kaçtığını düşündüğün bilgiyi dilekçede ayrı ayrı belirtmek, değerlendirmeyi yapacak kurulun işini kolaylaştırıyor.

Çocuklarda ÇÖZGER itirazı

18 yaş altı için düzenlenen ÇÖZGER'in kendi yönetmeliği var. O yönetmeliğin 12. maddesi de itirazın il sağlık müdürlüğüne, raporun tesliminden itibaren 30 gün içinde yapılacağını, raporlar çeliştiğinde hakem hastaneye gidileceğini ve hakem kararının kesin olduğunu söylüyor. İtirazı çocuğa bakım veren kişi ya da raporu isteyen kurum yapıyor. ÇÖZGER'in genel işleyişini ÇÖZGER yazısında anlattım.

Hangi rapordan söz ettiğinden emin değilsen, önce DEHB raporu nasıl alınır yazısındaki tabloya bak; itiraz yolları raporun türüne göre değişiyor.

Bana kalan

Bürokraside beni en çok yoran şey, bir şeyin ters gitmesi değil, ters gittikten sonra kaç gün içinde neyi yapmam gerektiğini aramak. DEHB'li biri için 30 gün uzun bir süre gibi görünüyor ama ilk iki hafta “yarın bakarım” diyerek geçebiliyor.

O yüzden tek önerim, rapor e-Devlet'e düştüğü gün takvime iki tarih yazmak: itiraz için son gün ve ondan bir hafta öncesi. İkincisi gerçek son tarih olsun.

Buradaki bilgi genel çerçeve, hukuki görüş değil. Yönetmelikler değişebiliyor ve iller arasında uygulama farkı olabiliyor; başvurmadan önce il sağlık müdürlüğünden güncel usulü yazılı olarak teyit et. Hakem hastane kararından sonraki yollar için bir hukukçuya danış.