Taking Charge of Adult ADHD
Russell A. Barkley
Alanın en çok atıf alan araştırmacılarından birinin yetişkinler için yazdığı kılavuz. Kuru ama güvenilir.
Bu yazıda 6 bölüm var
Barkley, DEHB alanının en çok atıf alan araştırmacılarından biri. Yürütücü işlev kuramının bugünkü hâlinde payı büyük.
Bu kitap onun genel okur için yazdığı yetişkin kılavuzu.
Neden ayrı duruyor
DEHB rafındaki kitapların çoğundan ayrılan tarafı, iddialarının nereden geldiğinin belli olması.
Barkley bir şey söylerken hangi araştırmaya dayandığını belirtiyor. Bilinmeyen bir şey varsa bilinmediğini söylüyor. Bu, bu alanda beklenenden daha nadir.
Kitap ayrıca ilaç tedavisi konusunda dengeli: etkisini de yan etkilerini de anlatıyor ve kararın hekimle verileceğini açıkça söylüyor.
Ne anlatıyor
Üç ana bölüm var:
DEHB nedir. Tanı ölçütleri, yürütücü işlevler, tablonun nasıl oluştuğu.
Değerlendirme ve tedavi. Tanının nasıl konduğu, ilaç seçenekleri, psikolojik yaklaşımlar.
Gündelik hayat. İş, para, ilişkiler, sürüş, zaman yönetimi.
Üçüncü bölüm en pratik olanı ve kitabın en çok kullanılan kısmı.
Zayıf tarafı
Kuru. Barkley bir bilim insanı gibi yazıyor. Edebi bir metin beklenmemeli.
Yoğun. Bilgi yoğunluğu yüksek ve arka arkaya okumak yoruyor. Bu, DEHB kitabı için ironik bir sorun.
Ton mesafeli. Kitap okura yakınlık kurmuyor. Bazı okurlar için bu bir rahatlama, bazıları için soğukluk.
Türkçe erişim sınırlı. Barkley'nin Türkçeye çevrilmiş kitapları var ama bu başlığın erişimi baskıya göre değişiyor.
Ne için okunur
Bilgi için. Kendini tanımak için değil.
Tanı sonrası dönemde, ne olduğunu doğru kaynaktan öğrenmek isteyen biri için bu listedeki en güvenilir seçenek.
Duygusal tarafı, utancı ve kimlik sorularını başka yerlerde aramak gerekiyor.
Okuması nasıl
Üç yüz sayfa civarı.
Baştan sona okunması şart değil; başvuru kitabı gibi kullanmak daha verimli. İçindekiler üzerinden ihtiyaç duyduğun bölüme gitmek işe yarıyor.
Bölüm sonlarında özetler var; kitabı hızlı taramak isteyen için kullanışlı.
Bende ne bıraktı
Bu kitabı sevmedim ve bu listedeki en güvendiğim kitap bu.
İkisi çelişmiyor. Barkley bir bilim insanı gibi yazıyor: kuru, mesafeli, süssüz. Kendini iyi hissettirmeye çalışmıyor. Vaka anlatısı yok, dokunaklı bir cümle yok.
Ve tam da bu yüzden ona güveniyorum.
Bir şey söylerken nereden geldiğini yazıyor. Bilinmeyen bir şey varsa bilinmediğini söylüyor. Bu alanda okuduğum kitapların çoğunda olmayan bir şey ve fark ettiğim an kitaba bakışım değişti.
İlaç bölümü bunun en iyi örneği. Ne övüyor ne kötülüyor. Etkisini yazıyor, yan etkilerini yazıyor, kararın hekimle verileceğini söylüyor. Okuduktan sonra hekimime soracak sorularım oldu ve bir kitaptan bekleyeceğim en iyi şey bu.
Bana en çok yarayan kısım üçüncü bölüm. İş, para, ilişkiler, sürüş, zaman. Somut ve uygulanabilir.
Zorlandığım yer bilgi yoğunluğu. Arka arkaya okumaya çalıştığımda hiçbir şey kalmıyordu. Sonunda baştan sona okumayı bıraktım ve başvuru kitabı gibi kullanmaya başladım: bir konu takıldığında içindekilere bakıp o bölüme gitmek.
Böyle kullanınca çok daha iyi çalıştı. Bir DEHB kitabını baştan sona okuma zorunluluğunu kendime yüklemekten vazgeçmek de ayrı bir rahatlama oldu.
Duygusal tarafı burada aramamak lazım. Utanç, kimlik, tanı sonrası dönem; bunlar için başka yerlere bakmak gerekiyor. Bu kitap bilgi için.