Taking Charge of Adult ADHD

Barkley, DEHB alanının en çok atıf alan araştırmacılarından biri. Yürütücü işlev kuramının bugünkü halinde payı büyük.

Bu kitap onun genel okur için yazdığı yetişkin kılavuzu. Türkçeye çevrilmiş kitapları var; bu başlığın erişimi baskıya göre değişiyor.

Sevmedim

Kuru. Mesafeli. Süssüz.

Vaka anlatısı neredeyse yok. Dokunaklı bir cümle yok. Seni iyi hissettirmeye çalışmıyor.

Okurken bir kez bile “bu benim” demedim.

Ve bu listedeki en güvendiğim kitap bu

İkisi çelişmiyor.

Barkley bir şey söylerken nereden geldiğini yazıyor. Bilinmeyen bir şey varsa bilinmediğini söylüyor. Bir bulgunun ne kadar güçlü olduğunu, hangi çalışmaya dayandığını belirtiyor.

Bu alanda okuduğum kitapların çoğunda bu yok ve fark ettiğim an kitaba bakışım değişti.

Bir de şunu yapıyor: yaygın yanlış bilgileri tek tek sayıp neden yanlış olduklarını anlatıyor. Şeker, ekran, ebeveynlik, “herkes biraz öyle”.

Ne anlatıyor

Kabaca üç kısımdan oluşuyor.

DEHB nedir. Tanı ölçütleri, yürütücü işlevlerin ne olduğu, tablonun nasıl oluştuğu, kalıtımın rolü, beyin araştırmalarının ne söylediği ve ne söylemediği.

Buradaki en yararlı fikir, DEHB'yi bir “dikkat eksikliği” değil bir “kendini düzenleme” sorunu olarak çerçevelemesi. Ne yapılacağını bilmekle onu yapmak arasındaki boşluk.

Değerlendirme ve tedavi. Tanının nasıl konduğu, hangi soruların sorulduğu, ilaç seçenekleri, psikolojik yaklaşımlar.

Gündelik hayat. İş, para, ilişkiler, sürüş, zaman yönetimi, ebeveynlik.

İlaç bölümü

Güvenilirliğinin en iyi göstergesi burası.

Ne övüyor ne kötülüyor. Etkisini yazıyor, yan etkilerini yazıyor, hangi durumlarda dikkatli olunması gerektiğini yazıyor ve kararın hekimle verileceğini açıkça söylüyor.

İlacın neyi çözmediğini de söylüyor: beceri öğretmiyor, sistem kurmuyor, geçmişi silmiyor.

Okuduktan sonra hekimime soracak sorularım oldu. Bir kitaptan bekleyeceğim en iyi şey bu.

En çok kullandığım kısım

Üçüncü kısım.

Somut ve uygulanabilir. Diğer kısımlar ne olduğunu anlatıyor, burası ne yapılacağını.

Özellikle para ve sürüş bölümleri beklemediğim kadar işe yaradı; ikisi de az konuşulan alanlar.

Nasıl okudum

Baştan sona okumaya çalıştım ve olmadı.

Bilgi yoğunluğu yüksek; arka arkaya okuduğumda hiçbir şey kalmıyordu. Bir DEHB kitabının bu kadar konsantrasyon istemesi ironik ve Barkley bunun farkında değil gibi.

Sonunda başvuru kitabı gibi kullanmaya başladım: bir konuda takıldığımda içindekilere bakıp o bölüme gitmek.

Böyle çok daha iyi işe yaradı. Bir DEHB kitabını baştan sona okuma zorunluluğunu kendime yüklemekten vazgeçmek de ayrı bir rahatlama oldu.

Bölüm sonlarında özetler var; kitabı hızlı taramak isteyene kullanışlı.

Burada arama

Utanç, kimlik, tanı sonrası dönem, “ben kimim şimdi” soruları.

Bu kitap onlarla ilgilenmiyor ve ilgilenmemesi bir kusur değil, bir tercih.

Bilgi için gel, duygu için başka yere bak.

Üç yüz sayfa civarı.